Expertise Bodem en Ondergrond (ENBO) / ‘Het waarderen van ecosysteemdiensten’
‘Het waarderen van ecosysteemdiensten’
08-05-2018
Ton Breure, namens RIVM lid Regieteam ENBO. 'Hoe gaan wij zo duurzaam mogelijk om met onze leefomgeving?' 

Hoe maken wij enerzijds optimaal gebruik van ons bodem- en watersysteem en borgen we anderzijds een gezonde nalatenschap daarvan voor onze volgende generaties? Met dat soort vragen houd ik mij bezig’, vertelt Ton Breure, topexpert ‘duurzame inrichting van de leefomgeving’ bij RIVM. 

‘Wat steeds in mijn werk speelt is enerzijds het bestuderen van de risico’s van menselijk ingrijpen in de bodem en anderzijds de kansen die duurzaam bodemgebruik de maatschappij kan bieden’. Breure noemt het ‘het waarderen van ecosysteemdiensten. De waarden die de natuur de samenleving biedt, bijvoorbeeld met haar zelfreinigende kracht’. Hij geeft een voorbeeld. ‘We brengen stakeholders in en rond de Hoeksche Waard bijeen. Wie waardeert welke waarde bij de inrichting van het gebied? Hoe kijken waterschappen daarnaar, hoe de provincie, de betreffende gemeenten, natuurbeschermingsorganisaties, de boeren etc. Kijk je alleen naar euro’s, of hanteer je ook andere waarden? Wat zijn de tegenstellingen, wat zijn de parallelle belangen? Ik geef ook vaak het voorbeeld van de boeren. Zij gebruiken kunstmest en hebben bestrijdingsmiddelen nodig voor een zo hoog mogelijke opbrengst van hun land. Een deel van die stoffen bereikt uiteindelijk echter het water. Dan moet een waterschap of drinkwaterbedrijf in actie komen om dat te zuiveren. Minder vervuiling van het water levert minder kosten voor reiniging. Maar wat heeft een boer daaraan? Interessant is dus hoe die verschillende belangen zijn samen te brengen’.

Processen begrijpen
‘Duurzaam omgevingsbeheer, daar komt dus op neer. Van oudsher chemicus ben ik mij gaandeweg steeds meer met ecologie gaan bezighouden. Dat is een mooie combinatie, want je begrijpt de verschillende processen die in bodem en water een rol spelen. Voor de waardering van dat beheer vanuit de maatschappij werk ik dan weer samen met een econoom. Interdisciplinair werken is noodzaak’.

Naast zijn werk bij RIVM is Breure ‘emeritus hoogleraar’, aan de Nijmeegse Radboud Universiteit. ‘Ik begeleid nog een paar AIO’s, een fijne rol, want ik hoef mij alleen op de inhoud toe te leggen’. Verder maakt Breure deel uit van verschillende kennis- en netwerkorganisaties. Daaronder het Regieteam, dat betrokken is bij het Expertisenetwerk Bodem en Ondergrond, het Kennis- en Innovatieprogramma Bodem en Ondergrond (KIBO), het Dutch Soil Platform (DSP) – een overleg van de centrale overheden en de kennisinstellingen die het bodembeleid ondersteunen – en zogenoemde Advieskamers. De een betreft duurzaam storten, de ander bodemkwaliteit. ‘Het zijn allemaal activiteiten, gericht op een duurzaam beheer van de leefomgeving’, aldus Breure. ‘Activiteiten ook die gericht zijn op het leren van onze leefomgeving. De natuurlijke kringlopen zijn zowel een voorbeeld voor de inrichting van een circulaire economie, alsook een belangrijk onderdeel van de “biologische cyclus” van een degelijk economisch systeem.’