Expertise Bodem en Ondergrond (ENBO) / Vierduizend objecten met cultuurhistorische waarde
Vierduizend objecten met cultuurhistorische waarde
26-02-2018
‘Wij bezitten zo’n vierduizend objecten met een cultuurhistorische waarde, variërend van glazen, bekers en schilderijen tot meetinstrumenten, gereedschap, gemalen en sluizen. Die laatste, de waterwerken, zijn voor een deel nog operationeel en
tegelijk monumentaal. En een deel ervan heeft geen functie meer, maar zijn wel in ons eigendom. Als conservator watererfgoed koester ik die gehele collectie’, vertelt Ingrid Oud.

Voor het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) heeft zij onlangs een beleidsnotitie opgesteld. ‘Hoe zetten wij het materiële, maar evenzeer het immateriële erfgoed in voor ons waterbewustzijn? En hoe vertaal je de visie daarop vervolgens naar praktisch handelen? Dat was de opgave waarvoor wij ons gesteld zagen. Want het inzetten van het erfgoed om het waterverhaal te vertellen klinkt heel logisch, maar in de praktijk levert dat toch soms conflicterende belangen op’.

We focusten eerst op het roerend erfgoed. ‘We begonnen met een inventarisatie van onze collectie. De topstukken zijn permanent te zien in onze museale presentatie in ons centrale kantoor. Daarna trokken wij het onroerend erfgoed erbij’. Dat werd het bewandelen van een middenweg, zo noemt ze dat. ‘Het hoogheemraadschap kan geen openluchtmuseum worden. We moeten keuzes maken in wat wel en niet bewaard kan worden. En watererfgoed is geen statisch begrip. De invulling daarvan wordt mede door ontwikkelingen in de samenleving bepaald en regelmatig herijkt. Bij noodzakelijke aanpassingen aan keringen, dijken en objecten is het belangrijk om de erfgoedwaarden mee te nemen bij de plannen.

Voorop staat wel dat het operationele waterstaatkundig gebruik van het erfgoed altijd voor gaat. Om de medewerkers bij te staan in het praktisch omgaan met het watererfgoed heeft Oud een ‘gereedschapskist’ ontwikkeld. ‘Bij het omgaan met de objecten vragen we vijf punten af te gaan. Achtereenvolgens bepaal en check, verzamel de basisgegevens, bepaal het budget dat nodig is om objecten hun watertaak te laten behouden, draag die objecten die geen watertaak meer kunnen behouden over aan het vastgoedbeheer van HHNK en, als laatste, lever alle informatie aan bij het Loket Watererfgoed zodat de kaart en de inventarisatielijst kan worden geactualiseerd’.

Het Loket Watererfgoed werkt nauw samen met de erfgoedafdelingen van de gemeente Alkmaar, de Provincie Noord-Holland en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. ‘Zo borgen wij de gewenste kwaliteit en blijven wij up-to-date over onze collectie watererfgoed.’

Voor meer informatie, is Ingrid Oud te bereiken per mail i.oud@hhnk.nl.