Binnenkort gaat voor bedrijven de inschrijving voor de GeoWeek weer open. Dit keer is het extra bijzonder, want het is de opmaat naar de twintigste editie van de GeoWeek, die in april 2026 plaatsvindt. Eelko Postma, secretaris-directeur van het Koninklijk Nederlands Aardrijkskundig Genootschap (KNAG), en onderwijscoördinator Annika Huizinga vertellen hoe de GeoWeek al twintig jaar inspireert.
Annika Huizinga en Eelko Postma – eigen foto’s
De GeoWeek ontstond in 2006 binnen het innovatieprogramma Ruimte voor Geo-Informatie (RGI). “Een paar mensen klopten bij het KNAG aan of het niet een idee was om een GeoWeek voor scholieren te organiseren,” vertelt Postma, die vanaf het begin bij de GeoWeek betrokken is. Het project werd een succes. De GeoWeek is daarna uitgebreid met partijen uit de geo-, water- en bodemwereld. “Voor een aardrijkskundige was die integrale benadering logisch, maar voor de sector was dat nog niet vanzelfsprekend,” benadrukt Postma.
Duizenden scholieren
Inmiddels laat de GeoWeek jaarlijks duizenden basisschool- en middelbare scholieren van 10 tot 15 jaar zien wat er in de bodem en ondergrond gebeurt. De GeoWeek is een activiteit waarin onderwijs, overheid en bedrijven elkaar weten te vinden. “De kracht van de samenwerking bij de GeoWeek is dat ieder vanuit z’n specialiteit bijdraagt aan het gemeenschappelijke belang,” vertelt Postma. Het biedt bedrijven en professionals in de geo-, bodem- en watersector de kans om leerlingen kennis te laten maken met hun vakgebied.
Huizinga kent de GeoWeek vanuit het klaslokaal. “Ik heb vier jaar met mijn klassen meegedaan,” vertelt ze. “We bezochten expedities in Rotterdam, van het Maritiem Museum tot het waterlab van TU Delft, waar leerlingen zelf dijken konden testen. Dat waren hele leuke, praktische dagen.” Inmiddels werkt ze niet meer in het onderwijs maar bij het KNAG, waar ze nauw betrokken is bij de organisatie van de GeoWeek.
De GeoWeek inspireert
“Het gaat om bewustwording,” zegt Postma. De leerlingen ontdekken de relevantie van de kennis voor dagelijkse vraagstukken over bijvoorbeeld bodemdaling, voeding en energie. Voor professionals uit de bodem- en ondergrondsector biedt de GeoWeek een kans om te laten zien waar de sector voor staat. “De gedrevenheid van al die professionals maakt het geslaagd en inspirerend. Ze laten zien wat je met die kennis kunt en hoe leuk het werk is.”
Leren door te doen
Postma geeft aan dat de praktijkgerichte aanpak goed werkt. “Leerlingen zijn van nature nieuwsgierig. Als ze zelf met een grondboor aan de slag mogen of zien hoe een dijk wordt getest met emmers water, blijft dat beter hangen dan wanneer je er alleen over vertelt.”
Bedrijven en instellingen kunnen meedoen door een expeditie, gastles of veldwerk op locatie aan te bieden. De organisatie ondersteunt deelnemers met tips en voorbeelden via www.geoweek.nl/bedrijven. “We helpen bedrijven nadenken over wat past bij hun werkzaamheden,” legt Huizinga uit. “En in een les van een uur is drie kwartier actief bezig zijn en een kwartier uitleg een goed uitgangspunt. Het hoeft dus niet veel tijd te kosten en heel uitgebreid te zijn.”
Nieuwe kansen
Veel kennisinstellingen, geobedrijven, geoparken, waterschappen en musea doen al mee met de GeoWeek, net als grote gemeenten als Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht en een paar omgevingsdiensten. Toch zijn er nog groeimogelijkheden. “Ook kleinere gemeenten en meer omgevingsdiensten zouden interessante expedities kunnen aanbieden,” vertelt Huizinga, die eventueel met bedrijven kan meedenken over mogelijke activiteiten.
Ook richting de energietransitie is nog winst te behalen, vult Huizinga aan. “Bedrijven die werken aan energie-infrastructuur of geothermie passen goed bij de GeoWeek. Die verbinding tussen bodem en energie zouden we vaker mogen laten zien.”
Wat goed om te weten is, is dat bedrijven niet de hele periode van de GeoWeek beschikbaar hoeven te zijn. “Sommige bedrijven doen één dag of zelfs één dagdeel mee. Anderen organiseren meerdere expedities. Alles is mogelijk,” zegt Huizinga.
Expedities die bijblijven
Door de jaren heen zijn er al honderden expedities geweest, uiteenlopend van bodemonderzoek op bijzondere locaties tot een bezoek aan een bouwterrein met labonderzoek en een archeoloog. Postma herinnert zich er één in het bijzonder: “In Almelo mochten leerlingen een zand- en grindwinningsplas bezoeken waar ze leerden hoe een ziekenhuis wordt gekoeld met water uit de ondergrond. Dat vonden ze echt fascinerend.” Ze kwamen bovendien op een plek die anders niet toegankelijk was. Ook bijzonder was de expeditie bij TNO, waar leerlingen van alles leerden over boorkernen.
Huizinga dacht gelijk aan een gastles van de gemeente Utrecht. “Naast het landmeten buiten, had de gemeente een 3D-scanner waarmee leerlingen zagen hoe hun eigen klaslokaal als puntenwolk op het digibord verscheen. Leerlingen reageerden ontzettend enthousiast.” Een ander voorbeeld dat ze noemt is de expeditie bij de aanleg van de A16-tunnel bij Rotterdam. “Leerlingen konden in de bouwput zien hoe je een tunnel onder De Rotte aanlegt. Daar komen allerlei beroepen samen, van geoloog tot civiel ingenieur. Het laat goed zien hoe breed het vakgebied is.”
Blijvende waarde
Volgens Postma is het doel van de GeoWeek in twintig jaar nauwelijks veranderd. “Het draait nog steeds om bewustwording van de waarde van bodem en ondergrond en om jongeren te laten zien dat dit vakgebied veel verschillende kanten heeft.” De kracht van de GeoWeek zit volgens hem in de mensen die eraan meewerken. “De gedrevenheid van de professionals maakt het geslaagd. Dat is inspirerend. Naast hun werk zetten ze zich in voor de GeoWeek. Vanuit een soort sectorale verantwoordelijkheid laten ze zien dat ze dat belangrijk vinden.”
En hoe ze zelf zijn geïnspireerd? “Ik had op de basisschool een atlas onder mijn kussen liggen,” vertelt Postma. Huizinga glimlacht: “Ik wilde vroeger vulkaanuitbarstingen voorspellen om mensen te kunnen redden.”
Meer informatie over de GeoWeek is te vinden op www.geoweek.nl.
De inschrijving voor bedrijven voor de GeoWeek loopt tot 9 januari 2026. De GeoWeek zelf vindt plaats van 7 t/m 16 april 2026.
