ENBONieuws

Het begon met zijn studie milieuhygiëne in Groningen en Wageningen. Via IWACO, Royal Haskoning kwam hij bij Waterschap de Stichtse Rijnlanden terecht en van daaruit maakte hij de overstap naar Brabant Water. Sinds september 2021 is hij omgevingsmanager bij het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. ‘Mijn inzet is om verbinding te leggen tussen beleid en samenleving,’ vertelt Hans Bousema.

‘Een gezonde biodiverse bodem zorgt voor voedzame gezonde gewassen, een positieve bijdrage aan het klimaat en maakt mensen die deze gewassen eten gezonder’. Dat is een van de redenen waarom Emiel Elferink met vijftien partners het kennisconsortium Bodem heeft opgericht in het Biosintrum. Een kennisnetwerk in Friesland, waaraan nu ook KOBO is gekoppeld.

Het benoemen van kennisvragen op het terrein van bodemenergie, vervolgens kennis ontwikkelen en die door-vertalen naar oplossingsrichtingen voor vooral decentrale overheden. Dat is de belangrijkste rol van het Intermediair Kennisnetwerk Bodemenergie. Voorzitter Ron Nap ziet een grote bereidheid onder de leden van het netwerk om elkaar te helpen.

Marcel Rietberg, portefeuillemanager Milieu en Bodem (Vergunningen, Toezicht, Handhaving) bij de Omgevingsdienst West-Holland is nu bijna een jaar voorzitter van het gemeentelijk netwerk Bodem & Ondergrond (WEB). Tijd voor een terugblik op het afgelopen jaar. Zijn belangrijkste conclusie: ‘De ondergrond is van ons allemaal en om de grote maatschappelijke opgaven van deze tijd succesvol op te pakken moeten we met zijn allen aan de bak. Daarbij is samenwerking tussen de diverse actoren cruciaal. Dus, doe mee!’

‘Wie bent u en welke vraag heeft u’. Daarmee opent de website van het Kenniscentrum Bodemdaling en Funderingen. ‘Iedereen kan bij ons terecht met vragen’, vertelt Corné Nijburg. ‘En bevat de site niet de gevraagde informatie, dan hebben we tal van deskundigen achter de hand die een antwoord kunnen geven’.

In zeven regio’s loopt sinds een jaar een pilot voor de opbouw van regionale kennisnetwerken voor bodem, gecoördineerd door de VNG. Het is onderdeel van de nieuwe interbestuurlijke samenwerking, na afloop van het tweede bodemconvenant in 2020. Programmamanager Diana van Dorresteijn en de Gelderse projectleider Annelies de Graaf zien veel kansen en voldoende meerwaarde, maar ook nog barrières.

‘Jouw bevindingen zijn het startpunt voor advies. Het werk dat jij doet als veldwerker is de basis voor werk en beslissingen van anderen’. Met die zin sluit een van de nieuwe online modules veldwerk landbodemonderzoek af. ‘De veldwerker heeft een cruciale rol in de keten’, benadrukt bodemadviseur en medeopsteller van de module, Edwin de Baat.

‘Bodem heeft een imagoprobleem. Nog steeds is onvoldoende zichtbaar hoe complex en leuk het werken aan, in en met de bodem en ondergrond is’. Mike Verheijen weet waarover hij spreekt. In zijn opleiding stonden vakken als commerciële economie en marketing centraal. Een stage bij Antea Group bracht hem de maatschappelijke relevantie van de bodem bij.

‘Natuurlijk geven resultaten van onze onderzoeken vaak een zorgelijk signaal. Denk maar aan de aanwezigheid van historische verontreinigingen, PFAS of microplastics in het milieu. Hierin zie je terug hoe groot de opgaven zijn om onze natuur, water-, bodem- en ondergrondkwaliteit op het weer gewenste niveau te krijgen. Maar de toegenomen aandacht voor waterkwaliteit en alle nieuwe initiatieven rond “bodem en water zijn sturend” biedt ook veel hoop’, aldus Rob Nieuwenhuis, hoofd van de afdeling Bodem- en Grondwaterkwaliteit bij Deltares.

‘Zeker twintig jaar is de bodem vooral als een probleem gezien; verontreinigd, smerig dus. Nu maken we een omslag. Onze bodem wordt als een antwoord gezien voor grote maatschappelijke opgaven. Dat vereist een andere manier van denken en doen. Niet meer sectoraal, maar integraal’, aldus Piet Otte, coördinator Programma Bodemkwaliteit bij het RIVM.