ENBONieuws

‘Het probleem van kennisdoorwerking zit deels ingebakken in het begrip kennisdoorwerking’, zegt Roel Valkman van Twynstra Gudde. ‘Het suggereert dat er een plek is waar kennis ontwikkeld wordt en een andere plek waar kennis gebruik wordt. En dat je kennisproducenten hebt, die de ontwikkelde kennis aanbieden aan consumenten. Maar zo werkt het meestal niet’.

De nazorg van verontreinigde IBC-locaties (Isoleren, Beheersen en Controleren) is een grote, jaarlijkse kostenpost. Het Uitvoeringsprogramma Bodem en Ondergrond stimuleert gemeenten tot afbouw van deze zorg, op een verantwoorde milieu hygiënische wijze. Daartoe zal een Community of Practice worden ingericht en geactiveerd. Na de kick-off op 12 april in Dordrecht volgt op 4 oktober a.s. een follow-up.

‘Een handelingsperspectief. Dat was de vraag die vanuit heel verschillende hoeken werden gesteld, enkele jaren geleden. Hoe kunnen we op een structurele manier de kennis ontwikkelen, versterken en delen die nodig is om een antwoord te vinden op de enorme impact van de bodemdaling?’ Robert van Cleef van het Nationaal Kennisprogramma Bodemdaling licht de stand van zaken toe.

Vooral binnen de bebouwde omgeving zit de bodem vol. Met kabels, met leidingen, met boomwortels, met rioleringsbuizen, met afvalcontainers. Tjokvol. En er komt steeds meer bij. Zoals WKO-installaties en te verzwaren elektriciteitsnetten. De stedelijke ondergrond dreigt uit zijn jasje te knappen. Op initiatief van de gemeente Amsterdam, samen met de Bouwcampus en het COB (Centrum voor Ondergronds Bouwen) mede financieel gesteund door de werkgroep Kennis van het Uitvoeringsprogramma Bodem en Ondergrond, start het project ‘Vol onder maaiveld’.

‘Wat ik voor mij zie is een open netwerk van bodemprofessionals die, los van hun eigen werkvloer, elkaar inspireren, informeren en stimuleren. Een kennisnetwerk waarbinnen de schuttingen zijn geslecht, die nu nog vaak het delen van professionele kennis hinderen’. Ron Nap is de netwerkcoördinator van het Gelders Ondergrond Overleg (GOO), dat net het programma 2019 – 2022 heeft vastgesteld. De ‘bodemhub’ heeft daarin een belangrijke plek.

We hebben generaties lang Nederland vol gepland en gebouwd zonder na te denken wat dit betekent voor de bodem en ondergrond. We dachten de omgeving naar onze hand te kunnen zetten met het idee “de ondergrond pikt dat wel”. Mensen met kennis van de bodem zaten bij de inrichting van ons land nooit aan tafel. Dat moet veranderen. En daarmee zijn wij begonnen’. In het Heerenhuys in Katwijk vertellen Jeroen Brouwer en Kor van Hateren over hun regionale netwerk.

JongSTRONG timmert weer flink aan de weg. De vereniging (officieel een vereniging sinds 2017) van jonge professionals werkt hard aan haar zichtbaarheid, structuur en professionaliteit. ‘We willen nog meer een serieuze gesprekspartner worden voor bijvoorbeeld Rijkswaterstaat, SIKB en ENBO’, lichten bestuursleden Arvid de Rijck en Joris Rooiman toe.

Slechts weinig deelnemers aan het BodemBreed Symposium 2019 waren bekend met het ‘Internationale decennium van de bodem 2015-2024’. Dat bleek toen Saskia Keesstra, onderzoeker bij Wageningen Environmental Research, bodemexpert en key-note-spreker, het aantal opgestoken handen telden van hen die hiervan wel op de hoogte waren. De International Union of Soil Sciences (IUSS) heeft in december 2015 als afsluiting van het Internationaal Jaar van de Bodem, in de Weense Bodemverklaring dit ‘decennium’ uitgeroepen. Daarmee sloot de IUSS aan bij de in datzelfde jaar door de Verenigde Naties aangenomen Sustainable Development Goals (SDG’s). Tot 2024 moeten zeventien duurzame doelen worden gerealiseerd. En waarin de bodem een cruciale rol speelt.

Aan de slag met opkomende stoffenHet ontbreekt aan een curatief handelingskader voor nieuwe en opkomende stoffen in ons bodem- en (grond)watersysteem. Pyrazool in het oppervlaktewater en PFAS in de bodem zijn bijvoorbeeld in ons milieu aanwezig, maar worden nog niet standaard gemeten of worden nog niet als zorgwekkend beschouwd. UP Kennis heeft een verkenning opgezet naar mogelijke handelingsperspectieven voor deze bedreigingen. Projectleider Martijn van Houten en Manja Holst-Touber, lid van de Begeleidingscommissie, lichten de stand van zaken toe.